O platformi

“Centar za socijalna istraživanja” predstavlja interdisciplinarnu internet platformu koja promoviše koncept kritičkih društvenih istraživanja. Platforma je zamišljena kao forum koji podstiče diskusiju, razmenu ideja i informacija, ali pre svega povezivanje istraživača raznih oblasti društva i sa različitih geografskih prostranstava.

Opšti problem u istraživačkim krugovima u regionu jugoistočne Evrope jeste pre svega nepostojanje kritičkog odnosa prema stvarnosti čiji deo predstavljaju t.j. odsustvo analize društva s obzirom na njegove upotrebljene i neupotrebljene (pervertirane) mogućnosti za poboljšanje okolnosti ljudske egzistencije, što je, uopšte, osnovna odlika kritičke društvene teorije (kako je shvata H. Markuse). U tom smislu, platforma “Centar za socijalna istraživanja” predstavlja pokušaj stvaranja jedinstvene tačke oslonca za sve kritički nastrojene istraživače društvenih problema i fenomena, fokusirajući se pre svega na područje Balkana i nastojeći da poveže istraživače koji su, iz različitih razloga, orijentisani na ovo područje.

Platforma nastoji da omogući povezivanje (umrežavanje) kritički orijentisanih istraživača i društvenih aktivista pre svega kroz razmenu informacija i ideja o projektima, istraživanjima i izvorima, mogućnostima studiranja i stipendiranja studija i istraživačkih projekata, ali i kroz upoznavanje sa novijim naučnim i teorijskim konceptima i modelima. U tome jeste njena osnovna svrha.

Samo na taj način moguće je razbijanje svih veštački produkovanih granica i monopola, sprečavanje svake vrste filtriranja informacija i rušenje zabranâ samoproklamovanih naučnih veličina i društvenih autoriteta, čime se konačno može prekinuti dominacija jednog diskursa, sa njemu svojstvenim mitologizacijama i diskurzivnim pomeranjima. Drugim rečima, filozofiranje čekićem (Nietzsche) predstavljaće osnovni moto platforme.

Prošlost i... budućnost

Ideja za pokretanje Centra za socijalna istraživanja nastala je i uobličavala se tokom godina na više mesta istovremeno i međusobno nezavisno, među članovima neformalnih grupa, nezavisnim istraživačima, politički angažovanim pojedincima i društvenim aktivistima različitog profila. Tek je povezivanjem ovih pojedinačnih aktivnosti, koje su se različitim intenzitetom i na raznovrsne načine odvijale u Novom Sadu, Berlinu, Beogradu i drugde, njihovim slivanjem u jedinstveni tok akcije, došlo do prvih konkretnih rezultata, oličenim u vidu internet platforme.

Nosilac projekta kojim je pokrenuta platforma je Alternativna kulturna organizacija – AKO (Novi Sad), koja je tokom proteklih godina realizovala niz aktivnosti sa ciljem povezivanja nezavisnih, kritički orijentisanih istraživača raznih društvenih fenomena i problema. Ali, iako pokretač projekta, AKO nije i njegov ekskluzivni vlasnik (osim u opštem značenju svojine nad konkretnom idejom). Namera je osnivača da Centar za socijalna istraživanja i platforma kao njegovo oličenje posluže, sa jedne strane, kao prilika da se najširoj javnosti prikažu i učine dostupnim sve aktivnosti i rezultati rada Alternativne kulturne organizacije – AKO, kao i svih pojedinaca, grupa i partnerskih organizacija povezanih sa njom, ali da, sa druge strane, Centar i platforma kao njegova (virtuelna) manifestacija započnu svoj nezavisni život.

Izabrano ime platforme neminovno asocira na legendarni Institut za socijalna istraživanja iz Franfurta: svaka slučajnost je namerna. Delatnost i stavovi članova Frankfurtske škole predstavljali su veliku inspiraciju osnivača i saradnika Centra, jer upravo se vodeći za njihovim primerom i na tragu njihovih ideja, ali i ideja drugih pojedinaca, škola i “pravaca mišljenja”, čvrsto uvereni da je “prelazak iz carstva nužnosti u carstvo slobode” moguć i neophodan, a da je kritika svega postojećeg najznačajnije oružje za postizanje tog cilja, pristupili smo pokretanju platforme.

Vreme, kao najbolji sudija, pokazaće da li smo i u kojoj meri uspeli u toj svojoj nameri...